Untitled Document
   
    l   ผู้ชมออนไลน์  : 274 คน
 
    หน้าหลัก | ที่เที่ยวแนะนำ | ที่พักแนะนำ | ที่กิน-ดื่มแนะนำ | จุดกางเต็นท์ - ชมทะเลหมอก - อุทยาน | บริษัททัวร์ - รถเช่า | แผนที่เชียงราย | จัดโปรแกรมทัวร์ | จองที่พัก |
Untitled Document
Tourismchiangrai.com
แหล่งท่องเที่ยวแนะนำ
 
ตรงนี้น่าสนใจ
ประวัติเมืองเชียงราย
รวมภาพแหล่งท่องเที่ยวเชียงราย
ตำนานพระธาตุ 9 จอม
พระเชียงแสน
ประวัติพ่อขุนเม็งรายมหาราช
49 ศิลปินล้านนาไทย
หมู่บ้านชาที่เชียงราย
ชนเผ่า / ชาวเขา ใน จ.เชียงราย
พระบรมสารีริกธาตุ
 
 
 
บทความ เกร็ดความรู้ เกี่ยวกับการท่องเที่ยว ที่น่าสนใจ
แอ่งอารยธรรมเมืองพะเยา (ตอน7)

จังหวัดพะเยา

7.) ฟื้นฟูเมืองพะเยา

พ.ศ. 2317 สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรียึดเมืองเชียงใหม่สำเร็จจึงโปรดให้เจ้ากาวิละเป็นเจ้าเมืองลำปางซึ่งเป็นฐานที่มั่นของฝ่ายไทยเพื่อต่อต้านพม่าที่ยังยึดครองดินแดนล้านนาบางส่วน
พ.ศ. 2330 ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกฯครั้งนั้นเมืองเชียงแสนยังอยู่ในอำนาจพม่า และฝ่ายพม่าส่งกองทัพมาสมทบเข้าตีเมืองฝางได้ แล้วให้ปราบปรามบ้านเล็กเมืองน้อยอื่น ๆ ต่อไปเป็นเหตุหเจ้าเมืองฝ่ายล้านนาต่างลี้ภัยอพยพครัวเรือนหนีไปยู่เมืองลำปาง เอกสารระบุว่ามีชาวเมืองพะเยาจำนวนหนึ่งได้หนีลงไปเมืองลำปางด้วย ดังพงศาวดารเมืองเงินยางเชียงแสนจดไว้ว่า
“เมื่อศักราช 1149 ปีมะแม นพศก ขณะนั้นเมืองพะเยา เมืองเชียงราย เมืองฝาง เมืองปุ เงอสาด เมืองปาย 6 หัวเมืองนี้คิดกบฏต่อพม่า แล้วเมืองพะเยามิสมนึก เมืองพะเยาก็แตก เจ้าฟ้าเมืองผู้ครองเมืองพะเยาก็หลบตัวมาอยู่นครลำปางได้ไปนอบน้อมรับเอาราชการพระเจ้ากรุงสยาม”
พระธรรมวิมลโมลี อ้างถึงบันทึกของพ่อเจ้าหนานเลาแก้ ศีติสาร อดีตปลัดธรรมการเมืองพะเยาความตอนหนึ่งว่า ครั้งนั้นครอบครัวชาวเมืองเชียงรายไปตั้งบ้านเรือนอยู่ฝั่งซ้ายของแม่น้ำวัง ตรงบ้านเชียงรายหรือที่เรียกว่าบ้านห้าแยกเชียงรายมาจนบัดนี้และได้ร่วมกันสร้างวัดโดยถือเอาตามนามเมืองเดิมที่มาจากเชียงรายว่า “วัดเชียงราย” มาจนบัดนี้ ฝ่ายครอบครัวชาวเมืองปุ เมืองสาด มาตั้งบ้านเรือนอยู่บ้านเมืองสาดหรือวัดเมืองสาดมาจนทุกวันนี้ ส่วนพระยาสุรินทร์เจ้าเมืองฝางและพระยาเมืองพร้าวตั้งบ้านเรือนอยู่ทางฝั่งขวาของแม่น้ำวัง ตรงบ้านปงสนุกด้านเหนือ ส่วนชาวเมืองพะเยาได้อพยพไปตั้งหลักแหล่งอยู่บ้านปงสนุกด้านใต้ ฝั่งขวาของแม่น้ำวังคือบ้านปงสนุกเดี๋ยวนี้ (เมืองพะเยา – สุจิตต์ วงษ์เทศ บรรณาธิการ – สำนักพิมพ์มติชน พฤศจิกายน 2527 )

รัชกาลที่ 3 ให้ตั้งเมืองพะเยาใหม่

จนถึงแผ่นดินสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ให้ตั้ง เมืองเชียงราย เมืองพะเยา และเมืองงาวขึ้นใหม่เมื่อ พ.ศ. 2386 มีฐานะเป็นเมืองหน้าด่าน แต่เมืองพะเยากับเมืองงาวให้ขึ้นต่อเมืองลำปาง
การเป็นเมืองหน้าด่านย่อมเกี่ยวข้องกับการสงครามเสมอ ๆ โดยเฉพาะสงครามเชียงตุงทั้ง 3 ครั้ง (ครั้งแรก พ.ศ. 2392 – ครั้งที่ 2 พ.ศ.2595 ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2397 ) ชาวเมืองพะเยาต้องถูกเกณฑ์ไปทำสงครามด้วยทุกครั้ง
เมื่อย้ายกลับจากเมืองลำปางคืนเมืองพะเยา พ.ศ. 2386 นั้นเมืองพะเยามีสภาพเป็นป่าปรกรกร้างจึงพากันตั้งบ้านเรือนอยู่ที่แห่งหนึ่ง ภายหลังเรียกว่า “บ้านสันเวียงใหม่” ในตำบลตุ่นทุกวันนี้ จากนั้นก็เกณฑ์ไพร่บ้านพลเมืองช่วยกันแผ้วถางบริเวณตัวเมืองพะเยาเก่าเพื่อก่อบ้านสร้างเมืองขึ้นใหม่ แล้วฟื้นฟูวัดวาอารามเก่าโดยนิมนต์พระสงฆ์จากเมืองลำปางมาจำพรรษาด้วย
ลำดับเจ้าเมืองพะเยาโดยการสนับสนุนจากกรุงเทพฯที่ปรากฏในพงศาวดารเมืองเงินยางเชียงแสนมีดังต่อไปนี้
พ.ศ. 2386 เจ้าหลวงวงศ์ เป็นผู้นำชาวเมืองพะเยามาจากเมืองลำปาง แล้วฟื้นฟูเมืองพะเยาขึ้นใหม่ เมื่อ พ.ศ. 2387 เป็นเจ้าเมืองพะเยาจนถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ.2391 (ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 3
พ.ศ. 2392 เจ้าหลวงยศ ได้รับพระบรมราชโองการจากกรุงเทพฯ ให้เป็นเจ้าผู้ครองเมืองพะเยาแล้วถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ. 2398 (ตรงกับสมัยรัลกาลที่ 3-4 )
พ.ศ. 2398 เจ้าหลวงบุรีขัติยวงศา ได้รับพระบรมราชโองการจากรุงเทพฯเป็นเจ้าผู้ครองเมืองพะเยา แล้วถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ. 2403 (ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 4)
พ.ศ. 2403 เจ้าหัวหน้าอินทรชมภู ได้รับพระบรมราชโองการจากกรุงเทพฯ เป็นเจ้าผู้ครองเมืองพะเยา แล้วถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ. 2413 (ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 4-5)
พ.ศ.2418 เจ้าหลวงอริยะ ได้รับพระบรมราชโองการจากกรุงเทพฯให้เป็นเจ้าผู้ครองเมืองพะเยาแล้วถึงแก่กรรมเมื่อ
พ.ศ.2436 (ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 )
พ.ศ. 2436 เจ้าหลวงมหาประเทศอุดรทิศ ได้รับพระบรมราชโองการจากกรุงเทพฯให้เป็นเจ้าผู้ครองเมืองพะเยา แล้วถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ. 2448 (ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5)
ระยะที่เจ้าหลวงมหาประเทศอุดรทิศเป็นเจ้าผู้ครองเมืองพะเยานี้เป็นช่วงเวลาที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โปรดให้ปฏิรูปการปกครองจากแบบเดิมเป็น “มณฑลเทศาภิบาล” (เริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2437 ถึง พ.ศ.2449) เมืองพะเยาจึงถูกผนวกเป็นส่วนหนึ่งของมณฑลลาวเฉียงต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นมณฑลพายัพ มีที่ว่าการมณฑลอยู่เชียงใหม่
การจัดตั้งมณฑลเทศาภิบาลส่งผลให้เกิดการต่อต้านทั่วไปซึ่งเรียกกันภายหลังว่า “ขบถ ร.ศ. 121” (พ.ศ. 2445) รวมทั้งเมืองพะเยาก็ถูกผลกระทบด้วยในเหตุการณ์ที่เรียกว่า “ขบถเงี้ยวเมืองแพร่”
 
ที่มา: เอกสารเผยแพร่. สังคมและวัฒนธรรมเมืองพะเยา. โครงการส่งเสริมศักยภาพการท่องเที่ยวภาคเหนือ
(จ.พะเยา).  พ.ศ.2550. หน้า 5-54
เปิดอ่าน :: 129848 ครั้ง
3vilCod3 Was Hacked This site
๒๙ กรกฎาคม วันภาษาไทยแห่งชาติ
“รอยพระบาทในหลวง”หนึ่งเดียวในเมืองไทยที่ จ.เชียงราย
นิราศ 9 เรื่อง ของสุนทรภู่
สุนทรภู่ มหากวีของโลก (วันสุนทรภู่ 26 มิถุนายน 2550)
สนามกอล์ฟ (สมุทรสาคร-สระบุรี)
สนามกอล์ฟ (สมุทรปราการ)
สนามกอล์ฟ (ภูเก็ต-ระยอง-ราชบุรี)
สนามกอล์ฟ (พระนครศรีอยุธยา-พังงา-เพชรบุรี)
สนามกอล์ฟ (ปทุมธานี-ประจวบคีรีขันธ์)
สนามกอล์ฟ (นครปฐม-นครราชสีมา)
สนามกอล์ฟ (เชียงราย-เชียงใหม่-นครนายก)
สนามกอล์ฟ (ชลบุรี)
สนามกอล์ฟ (กาญจนบุรี-ฉะเชิงเทรา)
สนามกอล์ฟ (กรุงเทพมหานคร)
พระบรมสารีริกธาตุ ตอน1
พระบรมสารีริกธาตุ ตอน2
แอ่งอารยธรรมเมืองพะเยา (ตอน9)
แอ่งอารยธรรมเมืองพะเยา (ตอน8)
แอ่งอารยธรรมเมืองพะเยา (ตอน7)
แอ่งอารยธรรมเมืองพะเยา (ตอน6)
แอ่งอารยธรรมเมืองพะเยา (ตอน5)
แอ่งอารยธรรมเมืองพะเยา (ตอน4)
แอ่งอารยธรรมเมืองพะเยา (ตอน3)
แอ่งอารยธรรมเมืองพะเยา (ตอน2)
แอ่งอารยธรรมเมืองพะเยา (ตอน1)
พระเชียงแสนสี่แผ่นดิน
ภูเขาหรือเทือกเขาที่สำคัญของไทย
กิจกรรมวันสงกรานต์
งานสำคัญบุญสงกรานต์
นางสงกรานต์
เกร็ดความรู้เกี่ยวกับชา
นมัสการ พระธาตุประจำปีเกิด (12 ปีนักษัตร)
“ถ้ำ: อาณาจักรแห่งความลี้ลับ”
ไทลื้อมาจากไหน??
เหตุใดถึงชื่อ "พระเจ้านั่งดิน" อันซีนไทยแลนด์
อาหารว่าง..จาก..สิบสองปันนา..ข้าวแรมฟืน
Untitled Document